„MESJANISTYCZNE WIZJE WYNIESIENIA POLSKI I SŁOWIAŃSZCZYZNY TOWIAŃSKIEGO I MICKIEWICZA
Na przełomie lat 184041 Adam Mickiewicz znalazł się u szczytu wielkości i znaczenia. Zyskał miano „narodowego proroka" dzięki „Dziadom", „Księgom Pielgrzymstwa Polskiego", uznanie za wybitny talent poetycki ujawniony w „Panu Tadeuszu". Jednak wewnętrznie Mickiewicz pozostawał rozdarty, mimo dużej religijności, wierze w prymat wartości duchowych. W tym to czasie zetknął si w Paryżu z Andrzejem Towiańskim. Była to niezwykle fascynująca postać, której kontrowersyjnej duchowości uległy spore rzesze polskiej emigracji. Towiański był niewątpliwie mistykiem, stwarzał wokół siebie aurę człowieka prostego i bożego zarazem. Uchodził za mistrza duchowego. W poznaniu był antyintelektualistą, mówił nawet „Bóg mi nigdy nie dozwolił przeczytać w całości ani jednej książkf. Cenił zaś niezwykle intuicję, uczucia i wolę. Współcześni twierdzą, że Towiański był człowiekiem niezwykle religijnym, szczególnym nabożeństwem darzył Matkę Bożą Ostrobramską. Miał też widzenia, iluminacje. Kierował się w działaniu własnym posłannictwem mesjanistycznym, będącym wynikiem objawień. Stworzył system idei religijnych, będących w jego mniemaniu pogłębionym chrześcijaństwem. Za tego typu działalność spotkał się z potępieniem Kościoła katolickiego, choć do końca życia czuł się z nim związany i przystępował do sakramentów świętych.“(16)